Năm 2026, tỉnh Điện Biên chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ về kinh tế khi lượng khách du lịch tăng trưởng vượt bậc, kéo theo nhu cầu sử dụng điện cho các hoạt động dịch vụ và sản xuất tăng cao, tạo áp lực lên hạ tầng cung ứng. Nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và thúc đẩy xu hướng phát triển bền vững, Công ty Điện lực Điện Biên (CTĐL Điện Biên) đã tích cực triển khai, hướng dẫn công tác phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) tự sản xuất, tự tiêu thụ theo văn bản chỉ đạo của Tổng công ty Điện lực miền Bắc. Việc dịch chuyển sang nguồn năng lượng tái tạo tại chỗ này giúp các cơ sở dịch vụ chủ động nguồn điện, giảm áp lực lên lưới điện quốc gia, đồng thời tạo ra lợi thế cạnh tranh cho ngành du lịch địa phương thông qua việc tối ưu hóa chi phí vận hành.
Hệ thống ĐMTMN tại trụ sở Điện lực Điện Biên Phủ
Khi ban lãnh đạo, cán bộ nhân viên (CBNV) và các trụ sở Điện lực gương mẫu đi đầu trong việc lắp đặt ĐMTMN, điều này tạo ra một hình ảnh tiên phong, mang tính thuyết phục cao để truyền thông sâu rộng đến người dân. Song song với đó, Công ty đã hoàn thành đầu tư, đưa vào vận hành ổn định 05 hệ thống ĐMTMN tại trụ sở Cơ quan Công ty và các Điện lực trực thuộc với tổng công suất 255 kWp. Sự tiên phong này là minh chứng thực tế trong việc nghiêm túc thực hiện Chỉ thị số 09-10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tiết kiệm điện và phát triển năng lượng xanh, năng lượng tái tạo. Thông qua chính trải nghiệm thực tế từ các công trình cơ sở, CBNV có thể dễ dàng vận động, giới thiệu cho người thân, bạn bè và khách hàng cùng tham gia tìm hiểu và phát triển nguồn điện sạch.
Tối ưu hóa chi phí để gia tăng năng lực cạnh tranh dịch vụ
Hiệu quả từ những mô hình đi trước đã tạo ra một góc nhìn mới mẻ cho khối dịch vụ du lịch. Đối với các cơ sở kinh doanh, khách sạn, nhà nghỉ trên địa bàn, tần suất sử dụng các thiết bị làm mát lớn nhất vào ban ngày, trùng khớp hoàn toàn với khung giờ hệ thống ĐMTMN đạt hiệu suất phát điện tối đa. Việc tự chủ nguồn năng lượng tại chỗ giúp các doanh nghiệp tiết giảm từ 70% đến 80% chi phí tiền điện mua từ lưới. Nguồn tài chính tối ưu được từ hóa đơn điện đã tạo điều kiện cho các chủ cơ sở kinh doanh chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh.
Công ty Điện lực Điện Biên chủ động tiếp cận, tư vấn giải pháp điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ cho các khách hàng sản xuất, kinh doanh lớn trên địa bàn phường Điện Biên Phủ
Minh chứng rõ nét cho xu hướng dịch chuyển thông minh này là cơ sở kinh doanh kính mắt của ông Phạm Đình Trường tại phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên. Sau khi được Công ty Điện lực Điện Biên hỗ trợ khảo sát và tư vấn kỹ thuật, ông Trường đã quyết định đầu tư lắp đặt hệ thống ĐMTMN có lưu trữ cho cửa hàng kinh doanh của gia đình. Qua thực tế vận hành, hóa đơn tiền điện trong những tháng hè cao điểm của cơ sở đã giảm mạnh tới 90%, từ mức hơn 4 triệu đồng/tháng trước đây xuống chỉ còn hơn 200.000 đồng/tháng. Hệ thống pin lưu trữ hiện đại đảm bảo nguồn điện luôn duy trì sự ổn định, an toàn, cung cấp đủ phụ tải kể cả vào ban đêm hay những ngày thời tiết mưa nhỏ.
Ông Lê Quý Đoàn, chủ nhà nghỉ Minh đoàn (thứ 2 từ trái qua) đang giới thiệu về hệ thống điều khiển ĐMTMN
Cùng chung niềm phấn khởi đó, Ông Lê Quý Đoàn, chủ nhà nghỉ Minh Đoàn tại Tổ 11, phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên chia sẻ, với mục tiêu hướng đến môi trường xanh sạch đẹp, gia đình ông đã đầu tư lắp đặt hệ thống ĐMTMN. Sau khi đưa vào vận hành, kinh phí tiền điện phải trả hằng tháng đã giảm được từ 70% đến 80% so với trước đây. Nhờ tiết giảm được nguồn chi phí vận hành lớn này, gia đình ông đã nghiên cứu điều chỉnh giảm giá thành dịch vụ kinh doanh phòng nghỉ để thu hút đông đảo du khách, đồng thời xây dựng hình ảnh điểm đến xanh, thân thiện với môi trường phù hợp với xu hướng hiện đại.
Theo phân tích, đánh giá từ các cơ quan chuyên môn, mỗi hệ thống ĐMTMN được lắp đặt sẽ góp phần giảm lượng điện sản xuất từ các nguồn năng lượng hóa thạch, từ đó giảm phát thải khí nhà kính, nguyên nhân chính gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu. Bởi vậy, ĐMTMN không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà trở thành lựa chọn mang tính trách nhiệm với môi trường và thế hệ tương lai. Với mỗi kWp điện mặt trời được lắp đặt trên mái nhà, chi phí điện giảm, gánh nặng lên lưới điện quốc gia nhẹ bớt, và tiến gần hơn tới mục tiêu chuyển dịch năng lượng xanh.
Chiến lược lan tỏa năng lượng tái tạo hướng tới phát triển bền vững
Để hỗ trợ khách hàng tiếp cận mô hình một cách hiệu quả, CTĐL Điện Biên đã chủ động làm việc với các đơn vị cung cấp dịch vụ lắp đặt trên địa bàn, rà soát và lựa chọn 03 nhà cung cấp có năng lực, uy tín, giá thành cạnh tranh bao gồm: Chi nhánh Công ty Viettel Điện Biên, Công ty TNHH Solar Điện Biên, và Công ty TNHH SmartHome Điện Biên. Toàn bộ thông tin báo giá của các đơn vị này được cung cấp công khai đến các Điện lực trực thuộc để phục vụ công tác tư vấn trực tiếp cho khách hàng. Bên cạnh đó, Công ty Điện lực Điện Biên cũng lập danh sách 6.842 khách hàng có mức tiêu thụ điện từ 500 kWh/tháng trở lên để khảo sát, tuyên truyền, qua đó xác định được nhiều khách hàng có tiềm năng lớn. Tính đến ngày 31/5/2026, toàn tỉnh đã phát triển thành công 89 khách hàng lắp đặt ĐMTMN tự sản tự tiêu, đạt 64,03% kế hoạch NPC giao với tổng công suất 1.144,65 kWp.
Mặc dù đặc thù địa hình miền núi còn gây khó khăn cho khâu vận chuyển thiết bị làm tăng chi phí thi công, đồng thời khả năng tiếp cận vốn tín dụng của người dân chưa cao, nhưng sự dịch chuyển tư duy của khách hàng đang mở ra triển vọng lớn cho năng lượng sạch tại Tây Bắc. Trong 6 tháng cuối năm 2026, CTĐL Điện Biên xác định phương hướng tiếp tục phối hợp với các sở, ban, ngành tham mưu cho Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Điện Biên nghiên cứu, bố trí nguồn vốn đầu tư ĐMTMN tại các cơ quan hành chính, trường học, bệnh viện sử dụng ngân sách nhà nước – nơi tập trung nhiều đơn vị có diện tích mái lớn và tiềm năng sử dụng điện cao.
Mục tiêu hướng tới là thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, phấn đấu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên địa bàn tỉnh sử dụng hệ thống ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ. Công ty Điện lực Điện Biên cũng sẽ chủ động làm việc với các đơn vị viễn thông để triển khai giải pháp này tại các trạm phát sóng di động (BTS) có mức tiêu thụ điện lớn, góp phần bứt phá lộ trình chuyển đổi xanh bền vững tại địa phương.
Thu Huyền
