Giữa đại ngàn Tây Bắc, nơi những con đường vắt vẻo lưng chừng trời và mây mù giăng lối quanh năm, có một sắc cam rực rỡ đang bền bỉ dệt nên mạng lưới hồi sinh cho bản làng. Đó là chân dung của 124 nữ cán bộ công nhân viên (CBCNV) Công ty Điện lực Điện Biên – những người phụ nữ chọn đối mặt với "kỷ luật thép" và sự khắc nghiệt của đá núi để thắp sáng ước mơ cho rẻo cao.

Điện Biên – cái tên gợi nhắc về một thời hoa lửa lừng lẫy, nhưng cũng là địa danh gắn liền với sự hiểm trở của địa hình chia cắt và khí hậu khắc nghiệt bậc nhất miền Bắc. Để đưa dòng điện Quốc gia phủ sóng đến 100% xã, phường và chạm ngưỡng 95,85% hộ dân toàn tỉnh vào cuối năm 2025, đó là sứ mệnh thiêng liêng và lời cam kết đầy trách nhiệm của những người làm điện với mảnh đất anh hùng. Phía sau con số ấn tượng về 1.592 trạm biến áp phân phối và hơn 6.800 km đường dây các loại là mồ hôi, nước mắt và cả thanh xuân của 533 con người ngành điện. Trong đội ngũ tinh nhuệ ấy, 124 bóng hồng hiện hữu như một sự tương phản đầy kiêu hãnh. Nếu các đồng nghiệp nam là những "người khổng lồ" chinh phục đỉnh đèo, thì chị em nữ CBCNV lại là những "chiến binh thầm lặng", tỉ mỉ và kiên cường trong từng mét dây, từng chỉ số vận hành để đảm bảo dòng điện luôn thông suốt.

Rời trung tâm Điện Biên Phủ rực rỡ ánh đèn, tôi tìm đến Đội Quản lý Điện lực Khu vực Tuần Giáo để gặp chị Nguyễn Thị Bích– một nhân viên trực ban vận hành với thâm niên 13 năm trong nghề. Khác với hình dung của nhiều người về những tiếng máy gầm vang, không gian trực ban vận hành của chị Bích là một sự tập trung cao độ đến tĩnh lặng. Trước mặt chị không phải là những cỗ máy khổng lồ, mà là hệ thống màn hình hiển thị sơ đồ đơn tuyến, các thông số kỹ thuật nhấp nháy và những lệnh điều độ đòi hỏi sự chính xác đến từng giây.

Chị Nguyễn Thị Bích - Nhân viên trực ban vận hành - Đội QLĐLKV Tuần Giáo

Trong cái tĩnh lặng ấy là một "cuộc chiến" cân não để điều tiết, giữ nhịp cho hệ thống lưới điện luôn ở trạng thái an toàn. Chị Bích nở nụ cười hiền hậu, nhưng đôi mắt chưa bao giờ rời khỏi bảng điều khiển. Với chị, mỗi biến động của tần số hay điện áp đều là một "mệnh lệnh" từ trái tim. Chị tâm sự bằng chất giọng trầm lắng của người đã đi qua 13 mùa gió lạnh vùng cao, rằng chừng ấy thời gian gắn bó với lưới điện cũng là chừng ấy năm chị quen với việc "gác lại niềm riêng" để bảo vệ dòng sáng.

Quê chị ở Thái Nguyên, cách Điện Biên gần 600km – một khoảng cách đủ để nỗi nhớ cha mẹ luôn đong đầy, nhất là vào những thời khắc giao thừa thiêng liêng. 13 năm gắn bó với ngành Điện vùng cao, có đến 11 mùa xuân chị Bích lỗi hẹn với bữa cơm tất niên nơi quê nhà. Chị chọn ở lại, bám trụ nơi vị trí trực ban để điều tiết dòng điện, giữ cho ánh sáng lan tỏa tới hàng vạn hộ dân nơi rẻo cao xa xôi

“Chúng tôi đón năm mới không có hoa hồng hay quà tặng xa hoa. Chỉ có những cái siết tay vội vã giữa các chị em đồng nghiệp và lời chúc ‘lưới điện an toàn’ trao nhau qua những ca trực nối dài. Có những đêm trực bão, gió rít qua khe cửa, nhìn màn hình điều tiết lưới điện mà lòng cũng có chút chông chênh nhớ Cha mẹ nơi Thái Nguyên xa xôi. Nhưng mỗi khi thấy các chỉ số ổn định, thấy phố xá sáng bừng rực rỡ, tôi biết mình đã chọn đúng niềm vui, chọn đúng sứ mệnh của một ‘người gác lửa’ thầm lặng.”

Cái "đúng" của chị Bích và những nữ nhân viên trực vận hành chính là sự hy sinh hạnh phúc riêng tư cho nguồn sáng chung của cộng đồng. Ngành điện vốn không có chỗ cho sự sai sót, đặc biệt là trong công tác điều phối hệ thống. Một lệnh đóng cắt nhầm, một giây thiếu tập trung có thể dẫn đến sự cố diện rộng. Vì thế, sau vẻ ngoài dịu dàng là một tinh thần kỷ luật sắt đá, một bản lĩnh thép để giữ cho dòng điện Quốc gia luôn thông suốt trên mảnh đất anh hùng.

Để 124 nữ CBCNV có thể kiên cường bám trụ giữa địa bàn khó khăn, không thể không nhắc đến vai trò của chị Nguyễn Thị Việt Hà, Trưởng ban Nữ công Công ty Điện lực Điện Biên. Trong mắt chị em, chị không chỉ là một cán bộ quản lý mà còn là một người chị cả, người thấu cảm tận cùng những đặc thù của phụ nữ ngành Điện. Khác với những khẩu hiệu khô cứng, lời gửi gắm của chị luôn chân thành và thiết thực. Chị mong mỏi mỗi chị em hãy tự biết thương lấy chính mình trước tiên, phải giữ gìn sức khỏe, dành thời gian tập luyện thể thao để có một cơ thể dẻo dai. Chị quan niệm: “Có khỏe, chị em mới đủ sức ‘giỏi việc nước, đảm việc nhà’. Ngành điện áp lực lắm, nếu không có sức khỏe và tinh thần lạc quan, chúng ta khó có thể đi đường dài”. Dưới sự dẫn dắt của chị, phong trào nữ công tại Công ty Điện lực Điện Biên đã trở thành "điểm tựa tinh thần" vững chãi. Đó là những giải chạy, những buổi giao lưu thể thao để xua đi mệt mỏi sau ca trực, là nơi chị em tiếp thêm cho nhau ngọn lửa yêu nghề khi đối mặt với những thiếu thốn nơi biên thùy.

Chị Nguyễn Thị Việt Hà - Trưởng ban Nữ công, Công ty Điện lực Điện Biên

Người ta thường ví ngành Điện là ngành của sắt thép, của những quy định an toàn nghiêm ngặt đến mức khô khốc. Thế nhưng, sự xuất hiện của các nữ CBCNV đã làm "mềm hóa" những khối sắt thép ấy. Tại các hiện trường kiểm tra lưới điện, hình ảnh những người phụ nữ trong bộ bảo hộ cam rực rỡ, chân lấm bụi đường nhưng nụ cười vẫn rạng rỡ đã trở thành một biểu tượng đẹp của phụ nữ thời đại mới trên mảnh đất lịch sử. Họ không đòi hỏi sự ưu tiên, họ khẳng định mình bằng năng lực. Họ là những kế toán tỉ mỉ đến từng con số, là những nhân viên kinh doanh tận tụy hướng dẫn đồng bào dùng điện an toàn, và là những kỹ thuật viên vận hành chẳng ngại sương mù bao phủ trạm biến áp đêm thâu.

Kỷ niệm 116 năm ngày Phụ nữ Việt Nam, nhìn lại hành trình của những "đóa Ban" ngành Điện, chúng ta thấy hiện lên một chân dung đầy nội lực. Sự hy sinh của họ không ồn ào, nó nằm ở những đêm trực Tết xa nhà, nằm ở những vết chai sần trên đôi bàn tay khi tiếp xúc với thiết bị, và nằm ở cả những nếp nhăn lo âu khi lưới điện gặp sự cố do thiên tai. Nhưng đổi lại, là ánh sáng bừng lên trong đôi mắt trẻ thơ nơi bản cao, là niềm vui của người nông dân khi máy xát gạo chạy bằng điện lưới Quốc gia, là sự chuyển mình mạnh mẽ của kinh tế - xã hội tỉnh Điện Biên.

Điện Biên hôm nay đã khác. Khi điện lưới đã phủ sóng đến 112.983 hộ nông thôn, đó là lúc chúng ta hiểu giá trị của sự bền bỉ. Trong sự thay da đổi thịt của mảnh đất cực Tây Tổ quốc, có dấu chân không mỏi của 124 người phụ nữ ấy. Họ không chỉ truyền tải điện năng, họ đang truyền tải niềm tin và hơi ấm của sự tử tế.

Bài viết này xin được thay lời tri ân gửi đến những người phụ nữ đang lặng thầm "gác lửa" trên đỉnh trời Điện Biên. Những "đóa hoa Ban" ấy sẽ còn tiếp tục nở rực rỡ, không phải trong lồng kính, mà giữa gió bụi công trường, để giữ cho dòng điện mãi là mạch máu xanh nuôi dưỡng sự sống. Bởi với họ, hạnh phúc đơn sơ lắm: Là khi trở về sau một ngày làm việc mệt mỏi, nhìn lên những sườn núi phía xa, thấy ánh điện lung linh như ngàn sao sa, soi sáng đường về cho đồng bào, và soi sáng cả những ước mơ về một tương lai tươi sáng hơn trên mảnh đất anh hùng.
CTĐL Điện Biên